Ишдан кечроқ чиққаним сабабли уйга шошиб кетаётгандим. Аёл киши кечқурун кўчада юрмагани маъқул. Қуёш ботмасидан тинчгина уйга етиб олиш керак. Кўп қаватли уйимизнинг подъездига яқинлашганимда ичкаридан қора нарса югуриб чиқди. Аввалига қўрқиб кетдим. Кейин қарасам, дўмбоққина кучукча – немис овчаркаси, айтишларича, жуда ақлли ит бўлар экан. Лекин буниси ҳали жуда кичкина эди. Ўн-берига қарасам, хўжайини кўринмайди.

- Йўқолиб қолдингми? – энгашиб сўрадим мен.

Кучукча олдимга югуриб келиб, думини ликиллата бошлади. Ақлли кўзлари билан қараб турадиган ушбу жонивор ҳар қандай одамни дарҳол ўзига ром этарди. Қўлимга олдим-да, яна атрофга аланглай бошладим. Наҳотки, эгаси ташлаб кетган бўлса... Овунчоқ бўлар, деб кучукчани уйга олиб кирдим.

Турмушдан ажраганим сабабли уйда ёлғиз яшайман. Кечалари атрофдаги жимжитлик одамни эзиб қўяди. На радио, на телевизор ёрдам беради. Товушини қанчалик баландлатманг, уйдаги сокинлик босиб юбораверади. Ҳеч қандай юмуш билан кўнглингизни кўтаролмайсиз. Уйни бошингизга кўтариб дод-вой қилсангиз ҳам ҳеч нарса ўзгармайди.

Аммо Бек (собиқ эримнинг исми шундай эди, атайлаб итга ҳам шундай лақаб қўйдим) келгандан буён олам равшанлашгандек бўлди. Гоҳ келиб тиззамга ўтириб олади, гоҳ думини ликиллатиб кўчага олиб чиқишимни сўрайди, гоҳ резинка ўйинчоқларини олиб келиб ўйнашади – хуллас, ўзи ҳам тинчимайди, мени ҳам зериктирмайди. Қачон қараманг, бирон иш билан банд. Наҳорда ва кечқурун ишдан келгач, уни кўчага олиб чиқишни одат қилдим. Унга шунчалик боғланиб қолдимки, ҳатто кечаси ҳам ўзим билан олиб ётардим.

Тўрт йил давомида Бек ҳаётимга маза киритиб турди. Бу вақтга келиб катта бўлди. Бир қарашимдан нима хоҳлаётганимни англайди. Зеро, мен ҳам унинг истакларини дарров тушунадиган бўлиб қолдим. Ишдан келиб, эшикни очганимни биламан, югуриб келиб қарши олади, думини ликиллатиб келганимдан хурсандлигини кўрсатади. Ҳатто лақабини ўзгартирмоқчи ҳам бўлдим (эримнинг исми бундай ақлли жонивор учун ҳайф), лекин ўрганиб қолгани учун ҳаммаси аввалгидек қолаверди.

Бироқ бир кун келиб Худо шу қувончимни ҳам кўп кўрди. Ишдан қайтгач, иккаламиз овқатланиб, сўнгра кўчага айлангани чиқдик. Бошида чиқиши билан ҳакалак отиб ҳар томонга югуриб кетадиган Бек катта бўлиб тинчланди ва энди ўзини ҳақиқий беклардек тутарди. Унча-мунча нарсага эътибор бермас, қўшнилар атайлаб жиғига текканларида ҳам «сенлар билан ўйнашиб ўтираманми» дегандек пишилларди-да, тескари ўгирилиб оларди.

Нима бўлдию шу куни уйимиз олдидаги боққа эмас, орқасидаги катта кўча ёқасига чиқдик. Ўлим етаклаган бўлса керак. Ҳар доим хотиржам юрадиган Бек ҳам йўлнинг нариги бетидаги мушукни кўриб қолди-да, унга қараб ташланди. Занжири қўлимдан чиқиб кетди. Ўзимни йўқотиб қўйдим. Узоқдан келаётган машина кўчани кесиб ўтаётган итимни уриб юборгани, у анча нарига учиб тушгани аранг ёдимда. «Бек!» Югуриб ёнига борганимда аста бошини кўтарди, думалоқ кўзлари билан кечирим сўрагандек менга қаради-да, бир ингиллаб жони узилди. Ўша пайтдаги аҳволимни тасаввур қилиш қийин. Шу тариқа ягона хурсандчилигим, уйимнинг нурафшонидан жудо бўлдим. Ҳайдовчининг кечирим сўраши, ўзини оқлаб айтган сўзлари ҳам қулоғимга кирмади.

Шу воқеага ҳам бир ҳафта бўлибди. Лекин ҳар куни тонгда ва кечқурун кўчага чиқиш одатини ҳали ҳам ташлай олмадим. Баъзида кўзларим югуриб, итимни излаб қолади. Уйга киргим келмаяпти. У ерда яна тўрт деворнинг орасида қоламан. Секин ўрнимдан турдим-да, уйга равона бўлдим. Эҳтимол, ухлаб қоларман. Эрталаб ишга кетсам, бироз алахсирайман.

Уйга яқинлашганимда подъезд эшиги ёнида турган икки нотаниш йигитга кўзим тушди. Кимнидир кутишаётган бўлса керак-да. Ўнларидан ўтиб, ичкари кирдим. Йигитлар ҳам ғимирлагандек туюлди. Елкамни қисиб, лифтни чақирдим. Эшиклари очилиши билан ичкари кириб, энг юқори қават кўрсатилган тугмачани босдим. Лифт кўтарилаётганида зиналардан югуриб чиқаётган оёқларнинг гумбури эшитилди. Шу одамларга ҳам ҳайронсан. Доим қаёққадир шошилишгани-шошилишган. Бироз кутиб туришсаю лифт бўшайди.

Лифт эшиклари очилди. Зинадаги шовқин яқинлашиб келарди. Қизиқ, шунчалик юқори қаватга ҳам югуриб чиқадими, киши. Баъзи ёшларнинг оёғидан ўт чақнайди-да. Тойтепа нима деган йўл, деб кетаверишади. Еттинчи қаватдаги қизалоқни сўраб келишган бўлса керак. Вақтида чиқмагач, чақиришмоқчи шекилли.

Лекин зинадан чиқаётган оёқ товушлари еттинчи қаватда ҳам тўхтамади. Ундан юқоридаги хоналарда ёшлар яшашмайди-ку. Саккизинчи қаватга ҳам етишди. Мени қўрқув босди. Уйда ёлғиз бўлсам, бирор киши ҳамла қилса, ҳеч нарса қилолмайман. Ўнимдаги хоналарда одам яшамайди. Ўз эмасми, бири таътилга, бири дала ҳовлисига кетган. Бутун қаватда бир ўзим.

Сумкачамни очиб, калитимни излай бошладим. Жин ўлгур, шу пайт топилмайди. Кармонларини титкилаб, аранг топдим. Энди қанийди қулфга кирса. Қўлларим қалтираётгани сабабли тайинли ёриғини ҳам тополмадим. Қадамлар эса яқинлашарди. Лифт орқасидан соя кўринди. Шу пайт бутун баданим бўшашиб кетди. Ушлолмаганим учун қўлларимдан сумкачам ҳам, калитим ҳам тушиб кетди. Бақиришга ҳам ҳол йўқ.

Пастда кўзим тушган икки йигит менга яқинлашди. Деворга суяниб ўтириб қолдим.

- Айтдим-ку сенга бизни кўришдан хурсанд бўлади деб. Уйда бир ўзи яшайди – биздек йигитлар билан кечасини ўтказишдан ўзи ҳам хурсанд. Шундайми, қизалоқ?

Улардан бири энгашди-да, калитимни олди.

- Уйингизда бир кўнгилхушлик қиларканмиз-да. Ишонаверинг, иккаламиздан кўнглингиз тўлади, ҳали такрор хоҳлаб қоласиз.

Иккинчиси хохолаб кулиб юборди.

- Шу ернинг ўзида ётиб оляптими дейман. Шошманг, уйга кирайлик, овқат-повқат дегандек, бироз қиттай-қиттай. Қўрқманг, ичимликни ўзимиз билан олиб келганмиз. Сўнгра ётоққа кирамизу...

У энгашиб қўлтиғимдан олди-да, силтаб оёққа турғазди. Биринчиси эса калит билан эшигимни очдию... Тўсатдан ичкаридан катта қора шарпа вовуллаб югуриб келиб қолди.

- Уйида ит боқади, демагандинг-ку.

- Мен қаёқдан биламан, қочдик тезроқ.

Икки йигит ҳамма нарсани ташлаб, орқа-олдига қарамай, зинадан пастга отилишди. Нима бўлганини англолмадим. Қаршимда Бек думини ликиллатиб турарди. Худди тирикдай. Лекин кўп ўтмай, у гўё пар сингари тарқалиб, кўздан ғойиб бўлди. Анқайиб қолдим. Бегимнинг руҳи мени ҳатто ўлимидан кейин ҳам қутқариб қолди. Эшикни ёпиб, аста уйга кирдим-да, ўрнимга йиқилдим. Шу пайт телефон жиринглади. Истамай гўшакни кўтардим.

- Алло, бу мен Бекман. Яхши юрибсанми? Айтмоқчи эдимки, сенда айб йўқ экан. Дўхтирга учрагандим, фарзанд туғилмаслигининг асосий сабаби менда деди. Анча-мунча даволандим. Айтишларича, энди тўлиқ тузалганмишман. Вақтинг бўлса, эртага бир учрашсак, дегандим...