Ёз охири, Теннеси штатининг ғарбга боргани сари пасайиб бораётган енгил буғли куни кундузи соат бешда 28000 фут баландликда жануби-жануби-ғарб томон учаётган учта моторли «Боинг-727» Теннеси дарёси водийсига яқинлашарди. У Нью-Йоркдаги Кеннеди аэропортидан чиқиб, Янги Орлеанга йўл олган.

Радист рубканинг тор эшигидан пилот кабинасига суқилиб кирди-да, шимини қоқиб, командирга дўстона ирғади. У ўзининг асбоб-ускуна тахтаси олдига ўтирди, наушнигини тақиб созлай бошлади. Командир унга бир назар ташлади, лекин унинг юзидан ҳеч нарсани англай олмай, пастга бирров қаради. У ерда, дарё устида қуёш шуълалари ўйнарди. Командир микрофонга қўлини чўзди – кабинани юмшоқ мусиқа наволари тўлдирди – суҳбатларни магнитофон тасмасига ёзиб олувчи ва бир вақтнинг ўзида салонга узатувчи селекторли алоқа тугмасини босди.

«Хонимлар ва жаноблар, сиз билан кема командири сўзлашмоқда. Пастда ўнг томонда сиз Теннеси водийси маъмуриятига тегишли «Watts Bar» кўлини кўришингиз мумкин. Бортнинг чап томонидан ўтирган йўловчилар узоқда Чикамода кўлини кўришлари, ўткир кўзга эга кишилар эса шарқда тоғларни илғашлари мумкин».

У микрофонни аста жойига қўйди ҳамда секин шиқиллатиб тумблерни ўзгартирди, салонда яна мусиқа эшитилди. Шу пайт селекторли алоқанинг қизил чироғи ёнди. Командир энгашиб тугмани босди: «Эшитаман».

- Командир, бу Кларисс. Кўнгилсиз воқеа содир бўлди.

- Кўнгилсиз воқеа?

- Битта йўловчи ваннахонада Милли билан қулфланиб олибди.

Стюардесса ҳаяжонли овозда шошиб гапирарди.

- Бу йўловчи эмас, командир. Бу – босқинчи.

Унинг овози одамга лиқ тўла учувчилар кабинасида жаранглаб кетди. Радист командирга тикилди, иккинчи учувчи сакраб оёққа турди. Капитан Литтлжон қўлини силтаб уни жойига ўтказди-да, дарҳол сўради:

- Ҳозир қаердасиз?

- Улардан бири олдимда турибди, - сўзида давом этди стюардесса.

- Уни чалғитишдан аввал йўловчиларга нима бўлганини айт.

- Улар ҳали ҳеч нарсани билишмайди.

- Шу йўсинда давом этавер. Энди ер билан алоқа боғла.

Қисқа жимжитликдан сўнг учувчилар кабинасида иккинчи учувчининг паст уни эшитилди:

- Хеллоу, капитан. Чамаси, воқеа бундай содир бўлган: кимса ҳожатхонага чиққан, унга ҳеч ким эътибор бермаганлиги турган гап. Сўнгра у тўппонча чиқаради-да, аёлга ўқталиб, кабинага киришга мажбурлайди. Ҳозир эшикдан қиз билан гаплашдим. Ҳозирча ҳаммаси жойида, бироқ қизнинг айтишича, босқинчи тўппонча ва пичоқ билан қуролланган, бундан ташқари унда нитроглицеринли – шундай ёғли сариқ суюқлик – шишаси бор экан. Энди нима қиламиз?

- Ҳеч нима, - кескин ва жиддий жавоб берди капитан. – Жойингизга қайтинг. У Милли орқали гаплашишга мажбур, чунки қиз у билан эшик орасида турибди. Ҳозир Янги Орлеан билан боғланаман-да, йўл-йўриқ сўрайман.

Радист ишга шай турганди, дарҳол Янги Орлеан радиостанциясини чақира бошлади. Капитаннинг юзи қотиб қолди – гўё ҳайкалга айлангандек. У микрофонга энгашди: «Кларисс?»

- Эшитаман, капитан.

- Ювиниш хонаси эшигига «Ишламайди» деган ёзув илиб, парда тўсиб қўйинг. Милли қалай?

- Ҳаммаси яхши, сэр. Бироз кутиб туринг, у нимадир демоқчи.

Орага сукунат чўмди.

- Хеллоу, капитан! Қизнинг айтишича, босқинчи самолётимизни ёнилғи билан тўлдириш учун Жексонвиллда қўнишимизни буюрганмиш.

- У қаёққа учмоқчи? Ёнилғимиз Кубагача учиш учун ҳам етарли. Яхшиси, Милли бу митти самолётча эмаслигини эслатиб қўйсин унга.

- Яхши, сэр, унга айтдим. Ҳозирча бошқа ҳеч нима демади.

- Босқинчи ким экан ўзи?

- Ўтириш чиптасида у хартфордлик Чарльз Вагнер деб ёзилган. У қаторлар орасидан ўтиш жойи олдидаги 16с креслода ўтирувди. Кеннеди аэропортидан кўтарилишимиз билан унга овқат берганман.

- Уни тасвирлаб бероласанми?

Кларисс бир дақиқача ўйланиб қолди.

- Менимча унинг бошқалардан фарқи йўқ. Ёши ўттиз бешларда, сочлари узунроқ, аммо сийрак...

- Кўп ичганмиди?

- Фақат пиво. Бошқа ҳеч нарса ичмаганига ишончим комил. Энди нима қилай?

- Ҳеч нарса. У ерда овора бўлиб қолганинг учун одамларда шубҳа уйғотмаслик мақсадида нима биландир шуғулланаётгандек кўринишинг керак. Атрофни синчиклаб кузатиб бор, парда эсдан чиқмасин. Мени ҳамма нарсадан хабардор қилиб тур. Агар...

Радист ўгирилди.

- Янги Орлеан станциясини тутдим.

- Биз ёрдамга муҳтожмиз, - деди микрофонга капитан, - бортимизда босқинчи бор.

- Аҳволи қандай?

- Стюардессаларимиздан бири билан ваннахонада қулфланиб олибди. Қуролланган. Балки нитроглицерини ҳам бордир.

- Қаёққа кетмоқчи?

- Узоққа эмас, Жексонвиллга. Ёнилғи билан самолётни тўлдиришимизни истаяпти.

- Уни чалғитиб туринг, - жавоб берди овоз. – Бу ерда маслаҳатлашиб, жавобини айтаман.

Капитан диққат билан олдинга тикилди, юзи асабий тус олди. Штурвални ушлаган қўли қимир этмасди. Олдиндаги соялар тобора катталаша борди. Кутишнинг чеки йўқдек, ҳамма қотиб турарди, гўё қимирлаб қолса, бунинг охири вой бўладигандек. Ниҳоят, наушникда дадил ва қатъий овоз эшитилди:

- Капитан Литтлжон? Бу Янги Орлеаннинг хавфсизлик хизмати. Йўналишни Жексонвиллга ўзгартиришга рухсат бераман.

Иккинчи учувчи дарҳол харитага янги йўналишни тушира кетди. Литтлжон штурвални бурди, бурилиш анча енгил кўчди. Шу пайт йўловчиларни қандай қилиб хотиржам қилиш фикри ҳаёлига келди.

- Хонимлар ва жаноблар, - гапира бошлади селектордан, - самолётнинг бошқа бортида ўтирган йўловчилар ҳам кечки маҳалдаги Теннеси водийсини бироз бўлса-да томоша қилишлари учун...

У жануби-шарқий томонга бурилишни якунлар экан, гапида давом этарди. Қоронғу тушарди. Шу дамда хавфсизлик хизмати овози эшитилди.

- Хайрли оқшом, капитан. Ажойиб фикр. Уларга бу оддий ҳолдек туюлсин. Биз эса Жексонвилл хизмати билан боғланамиз. Улар ҳам бортдаги воқеалардан хабардор бўлишсин.

- Тушундим, - капитан шундай деб штурман елкаси устидан йўналиш харитасига қаради. Яна Кларисс овози эшитилди:

- Капитан?

У қаддини ростлаб, истар-истамас харитани қўйди.

- Эшитаман.

- У йўловчилар ва самолёт эвазига пул сўраяпти. Пул қўлимизга тегиши билан дарҳол унга беришимизга талаб қиляпти. Йўқса аввал Миллини, унда ҳам пул бўлмаса, самолётни портлатишини айтаяпти.

- Қанча керак экан?

Кларисс ийманиб деди:

- Ҳм... Икки юз эллик минг.

Литтлжоннинг юз қиёфаси ўзгармади. Қўлига микрофонни олди:

- Янги Орлеан хавфсизлик хизмати, мени эшитяпсизми?

- Бу Жексонвилл. Сизни аниқ ва равшан эшитяпмиз.

- Босқинчи икки юз эллик минг доллар талаб қилди.

- Эшитдик. Ким ўзи у?

- Коннектикут штати, хартфордлик Чарльз Вагнер деб рўйхатдан ўтган.

- Яна нималар сўраяпти?

- Ҳозир, - у микрофонни четга қўйиб, селектор тугмасини босди. – Кларисс, у яна нима истайди?

- Яна анча нарса. Мен ёзиб олдим.

Қоғоз шитирлаши эшитилди ва кутилмаганда қизнинг овози ўзгарди.

- Кечирасиз, сэр. Афсуски, битта ҳожатхонанинг йўқлиги сезиляпти. Тўғри, бошқаси ҳозирча бекамикўст ишлаяпти...

Унинг овози янада секинлашди:

- Аммо йўловчилар, сэр... Ёзувни осиб қўйган бўлсам-да, бироқ баъзилар...

- Ҳечқиси йўқ. Шу йўсинда давом этаверинг.

- Яхши, сэр. У яна пул қийматлари 50 дан майда ва 100 доллардан йирик бўлмаслигини ҳамда 25 минг қилиб пачкаларга ўралган бўлишини талаб қилди. Жексонвилда эса самолёт 725-учиб-ўтириш йўлкаси охирига қўниши шарт эмиш...

- Яхши, - деди Литтлжон ва яна микрофонга сўзлай кетди: - Хавфсизлик хизмати, эшитдингизми?

- Ҳа, ташвишланманг. Янги йўналишингизни давом эттираверинг.

- Кларисс, давом этинг.

- Хўп. Ҳеч унга яқин йўламаслигини талаб этди. Ёнилғи билан тўлдириш вақтида йўловчилар чиқаверсин, деди. Шундан сўнг у ювиниш хонасидан чиқармиш. Пул киритилган бўлиб, бегоналардан ҳеч ким самолётга кириши мумкин эмасмиш. Яна иккита парашют сўради...

- Иккита?

- Ҳа, шундай. Спорт ва ҳарбий тусдаги.

Хавфсизлик хизмати капитан ва Кларисс орасидаги суҳбатни яхши эшитарди. Энди у ҳам суҳбатга қўшилди.

- АҚШ Парашют Ассоциацияси билан боғланинг, лекин Чарльз Вагнерни кўздан қочирманг. Яна нима, капитан?

- Кларисс!

- Тамом, капитан. Қолган йўл-йўриқларни қўнганимиздан кейин айтармиш.

- Яхши.

Селектор алоқаси ёқилган эди, капитан микрофонга гапира кетди:

- Хизмат? Биз 725-йўлка устидаги шамол йўналишини билмоқчи эдик.

- Тушунарли.

- У талаб қилаётган пул миқдори нима бўлади?

- Пул бўлади. У қанча вақт пулга эгалик қилишини билмасам-да, зарур сумма етказилади. Парашютлар ҳам.

- Дуруст, - деди Литтлжон, - мен на Милли, на йўловчилар билан лиқ самолётни йўқотишни истайман.

Жавоб бўлмади. Микрофон ёқилган, бутун диққат-эътибор эса учишга қаратилган. Қуёш орқадан нур сочар ва самолёт қанотлари остида соялар катталашарди. Ноксвилл ва Жексонвилл туманларини ажратиб турувчи жарлик устидан ўтишди: самолёт жануб томонга равон учиб борарди. Двигателнинг бир маромдаги овози тушаётган қоронғуликда аниқ эшитиларди: кимдир шу пайт учувчилар кабинасига мўралаганида эркакларнинг жиддий юзларини кўрган бўларди. Ниҳоят, Жексонвиининг чироқлари кўринди, шу билан бирга куннинг сўнгги шуълаларида машҳур Сент-Аугустин пляжи ғира-шира кўзга ташланди. Самолёт пасая бошлади. Литтлжон чуқур нафас олиб, самолёт бошқарувини дарҳол аэропорт нозири билан боғланган иккинчи учувчига берди.

Литтлжон иложи борича йўловчиларга ахборот бериб туришга аҳд қилди. У ахборотни салонга узатиш тугмасини босди. Ўта хотиржам овози чиқди:

- Хонимлар ва жаноблар, сиз яна капитан овозини эшитяпсиз. Об-ҳавонинг ёмонлашиши оқибатида Флорида штати Жексонвилл аэропортида қўнишга мажбур бўлдик. Компаниянинг ердаги вакили кечикишимиз сабабларини тушунтириб беради ва зарур транспорт воситалари билан таъминлайди. Озгина сабр-тоқат қилишга тўғри келади. Энди, илтимос, хавфсизлик камарларини тақинг, креслоларни тик ҳолатга келтиринг, чекманг...

Шу яқин орада дўстлари билан учраша олмасликларидан ранжиган йўловчиларнинг норози овозлари салонни тўлдирганида, ёқилғи қуйиш тармоғида икки киши автобусдан тушди.

Улардан бири бир қўлида кичик парашют, бошқасида халта кўтариб олганди. Иккинчиси эса каттароқ парашют орқалаган. Уларни махсус кутиб турган машинага ўтириб, аэропортга жўнашди.

Бир қанча вақт ўтгач, улар қўнган самолётга яқинлашиб, трапдан кўтарилишди-да, лайнерга кирмай, ерига юкларини тахлашди, ранги ўчган Клариссга бош силкиб, ювиниш хонасига бир назар ташлашди ва пастга тушиб кетишди. Улар Федерал Тергов Бюросидан эди. Капитан Литтлжон учувчилар кабинаси ойнасидан уларнинг машинага ўтириб кетишганини кўрди. Яна микрофонга чўзилди.

- Кларисс!

- Ҳа, капитан!

- Энди қайси томонга учайлик?

- Бироз сабр қилинг, - орага жимжитлик тушди. Бу вақтда ерда ёнилғи қуйиш машиналаридан лайнерга узун шланглар тортилди. Кларисс қайтди.

- Капитан, олдин Майамига учиш керак, деяпти. У кичик тезликда, яъни соатига тахминан икки юз узел тезликда ва икки минг фут баландликда учишимизни талаб қиляпти. Орқадаги йўловчилар кириш эшигини ташқарига очишимизни истаяпти...

Хавфсизлик хизмати ҳаммасини эшитиб турарди. Улар гапга қўшилишди.

- Капитан, самолётингиздан сакраш мумкинми?

- Биринчи марта бундай воқеага дуч келдик, - деди Литтлжон. – У, эҳтимол, айни «Боинг-727»ни танлагандир. Чунки «Боинг-707» ёки «Боинг-747»дан бундай шароитларда сакрашнинг иложи йўқ. У учиш тизими ҳақида нимадир билиши ё сакрашга махсус ўрганган бўлиши керак.

- Чорак миллион доллар эвазига, - ширасиз таъкидлашди хавфсизлик хизматидан, менимча, одам ўрганиб олади. Аммо бу унинг биринчи сакраши бўлиши ҳам мумкин. У парашютчиликка ўрганувчилар рўйхатларида тилга олинмаган. Текшириб кўрдик.

- Бу унинг ҳақиқий исми бўлса.

- Ҳақиқий исми дедингиз-ку. Берилган баландликда эшикни очсангиз, самолётингиз ичида ҳавонинг сийраклашуви хавф туғдирадими ёки йўқми?

- Икки минг фут баландликда – йўқ. Айниқса, Флорида ерларида. Агар биз эшикни очмасак, у ёрдамчи эшикларидан бирини қўллаши ҳам мумкин.

Капитан Литтлжоннинг овози борган сари жиддийлашарди. Кутиш унинг асабига тегарди.

- Хўш, нима қилайлик?

Бироз вақт ўтди. Алоқада янги овоз эшитилди.

- Капитан? Бу Ҳарбий ҳаво кучлари майори Виллоуби. Қандай таклифларингиз бор?

- Хўш, - гап бошлади Литтлжон, - менимча, агар биз сув устидан учсак, у сакролмайди. Шунда бизни қарши олиш учун бир нечта самолёт юборишингизга вақт бўлади. У кўп кутиб ўтирмайди, тинимсиз сув устидан учсак, қирғоққа буришни талаб этиши тайин. Аммо бизни бир нечта самолёт билан кузатсангиз натижа бериши керак.

Суҳбатга жанговар тасаввурли иккинчи учувчи қўшилди:

- Агар у парашютни анча вақт очмасдан тушса ва беш юз футдан кўпроқ учиб турса, тунда уни пайқай олмайдилар.

- Уриниб кўриш мумкин.

- Бу гапни маъқуллайман, - деди майор Виллоуби. – Иложи борича қирғоққа параллел учинг, биз бу ерлардан самолётларни оламиз. Сув устидан Дейтонгача учишга ҳаракат қилинг. Биз сизни ўша ерда кутиб оламиз. Розимисиз?

- Яхши.

- Капитан, - жиддий овоз билан деди Кларисс. – У асабийлашяпти.

- Унга айт, биз унинг ҳамма талабларини бажаряпмиз, - деди Литтлжон биринчи двигателни ишга соларкан.

Самолёт силкинди, двигателлар овози эшитилиб, олға силжиди. Лайнер учиш чизиғидан катта тезликда юриб ердан осон кўтарилди ва тез кўтарила бошлади. Шаҳар чироқлари узоқлашарди. Литтлжон қирғоқдан бир миль масофада самолётни тўғрилади. Хавфсизлик хизмати яна радио орқали гапира бошлади.

- Йигитчамиз нима қиляпти?

- Худо билади, - деди Литтлжон. – У яқинда ювиниш хонасидан чиқиши керак. Сув устидан учиб кетаётганимизни кўргач... – у сесканиб кетди, бу титроқ овозига ҳам кўчди. – Майли, кейин нима бўлишини кўрармиз.

- Радиони ўчирманг.

- Хавотир олманг.

- Капитан...

- У чиқмоқчи...

Литтлжон кескин гапира кетди:

- Кларисс! Микрофонни эшиккача торт, Милли чиқиши билан у билан гаплашмоқчиман. Ҳар нарса бўлиши мумкин, аммо нима бўлганда ҳам эшикнинг олдида бўлишингини истамайман. Эшитяпсанми?

- Ҳа, сэр. Бир дақиқа... – бироқ вақт ўтди. – Микрофонни чўзиб қўйдим.

Унинг овози ўзгарди:

- Капитан, чиқишяпти...

- Милли қалай?

- Девордек оппоқ. Тўғри-да, бошидан нималар кечмади. Милли ўтирди. Тугмасини тақди, - учувчилар кабинасида жимлик чўкди.

- Капитан, сувга кўзи тушди. Агар ўнгга, қирғоққа бурмасак аввал Миллини, сўнгра мени ўлдирармиш. Капитан, мен... менимча у айтганини қилади...

- Буринг, - буюрди хавфсизлик хизмати.

- Нима бўлганда ҳам, бу бизнинг режаларимизга мос, - деди майор Виллоуби.

Литтлжон дарҳол самолётни қирғоққа бурди. Уларнинг тагидан Бич чироқлари сузиб ўта бошлади.

- Капитан...

- Ҳа, Кларисс!

- Талаб қиляптики...

- Айт, мен у билан гаплашмоқчиман.

- Ҳозир, - жимлик чўкди. – Капитан, у сиз билан микрофон орқали гаплашмоқчи эмас. Олдин Окала томон учишимизни, сўнгра ўша тезлик ва баландликда тўғри жанубга – Нэплз томонга буришимиз керак экан.

Хавфсизлик хизмати қўшилди:

- Айтганини қилинг, капитан. Ўзбошимчалик қилманг. Самолётларимиз сизни аниқлашади, бундан ташқари у сакрамоқчи бўлган жойга яқин шаҳарлар полициясига хабар берамиз. Узоққа кета олмайди.

- Марказий Флоридада бўш жойлар анчагина топилади, - деди Литтлжон. - Ундай бўлса, Нэплздан чиқиб, ўртача тезликда Майамининг устидан учамиз, сиз эса тунашимиз учун меҳмонхонадан жой ажратиб қўясиз.

- Айтганингиз бўлади.

Ҳаяжонланган Кларисс кириб келди.

- Капитан, сакрагунича кабинада қолишимизни истаяпти. Ҳеч нарсани кўрмаслигимиз керак эмиш...

Литтлжон енгил тортди:

- Худога шукр. Эшик олдидан кетганингизга ҳам хурсандман. Олдинга ўтинг.

Эркаклар Кларисснинг Милли билан қайтишини кутиб қолишди. Ниҳоят эшик секин тақиллади-да, очилиб, икки жуда ҳаяжонланган стюардесса журъатсиз суқилиб киришди ҳамда аста эшикни ёпишди. Ҳамма воқеаларнинг гувоҳи бўлган Миллининг рангида ранг йўқ. Кларисс уни ушлаб борарди.

Литтлжон уларга савол назари билан боқди.

- Унинг аҳволи жойида, - тинчлантирди Кларисс.

Литтлжон бош ирғади-да, узоқ вақт пастга қараб қолди. Самолёт қаноти остидан Дайдсити сузиб ўтди. Тунда ғарбий қирғоқдаги баъзи чироқлар кўзга ташланарди. Радист сесканиб тушди.

- Нэплз алоқада, - деди у.

Улар пастга, сузиб ўтаётган чироқларга боқишди, кўрфаз ортда қолди. Литтлжон иккинчи учувчига назар ташлади.

- Майк, нима гаплигини билиб келмайсанми? Аммо эҳтиёт бўл.

- Яхши, - Майк шундай деди-да, стюардессалар олдидан суқилиб самолётнинг бўш коридорига ўтди. У самолёт охиригача борди, сўнгра кабинага қайтиб, эшикни ёпди.

- Ҳаммаси жойида.

- Биз уни йўқотиб қўйдик, - майор Виллоубининг умидсиз овози эшитилди.

- Ташвишланманг, уни албатта топамиз, - сўз берди хавфсизлик хизмати. – Босиб ўтган йўлингиздан бутун штатни кезиб чиқамиз. Капитан, сизни Майамида кутишмоқда. Тунингиз ҳайрли бўлсин. Яхши қолинг.

- Раҳмат, - деди Литтлжон ва микрофонни ўчириб қўйди. Сўнгра двигатель тезлигини оширди.

- Хўш, ўртоқлар, - толиққан оҳангда деди у. – Бугун жуда оғир кун кечди. Дам олсак вақти етди.

Планшет хариталари бир даста бўлиб ён томонда турар, аммо капитан планшетда ниманидир кавлаштирарди.

- Ҳар бирида 50.000 доллардан, - секин деди капитан. – Бир неча соатлик иш учун чаккимас. Айниқса, улардан солиқ олинмаслигини эътиборга олсак.

- Мен кўпроқ олишим керак, - хўмрайиб минғиллади Милли. – Ўта узун ва бемаъни кечган беш соат давомида мурда билан ўтиришнинг ўзи бўлмайди.

- Сен? – чинқирди Кларисс. – Унда мен ҳақимда нима дейиш мумкин? Мен уни шу аҳмоқона эшикдан итариб юбордим. Арқон билан ўзимни боғлаб олганимга қарамай, ҳар дақиқада тушиб кетишим мумкин эди.

- Мен эса бу аҳмоқни ўлдирдим, - деди радист.

Иккинчи учувчи эса бу гапларга умуман қулоқ солмасди. У ўз улушини тартиб билан дипломатга жойлаш билан банд.

- Чарльз Вагнер... – пичирлади у ҳеч кимга қарамай. – ким унга ўша вақт ҳожатхонага боргин дебди. Бечора йигит...