Жорий йил Жанубий Африкада бўлиб ўтган футбол бўйича Жаҳон чемпионатининг очилиш ўйинига юртдошимиз Равшан Эрматов ҳакам этиб тайинланганида бу воқеага ишончсизлик билан қараганлар анчагина топилди. Мундиалнинг финал ўйинларида ҳеч қачон иштирок этмаган давлат вакилига нима учун бундай жиддий ўйинни ишониб топширишди, дейдиганлар кўп эди. Аммо Эрматов нафақат бу ўйинни, балки кейинги ўйинларни ҳам юқори савияда ўтказишга эришдики, натижада Жанубий Африкада беш ўйинга ҳакамлик қилишга муваффақ бўлди.

Криштиану Роналду ўғлининг атрофидаги шов-шувлар ҳеч тинчимаяпти. Бунга машҳур футболчининг ўзи ҳам айбдор. Шахсий ҳаётимга бурнингизни тиқиб, боламнинг онасини кўп ҳам суриштирманг, деб ҳамманинг ичини қиздириб юборганини наҳотки тушунмаган бўлса? Спортчи ҳар бир ўзбек учун таниш бўлган «Ур, тўқмоқ!» эртагининг мағзини билмаган, шекилли. «Бу нарсани қилмагин», деса ҳар қандай одам, айниқса, «сариқ матбуот» вакили гапга кирадими? Ўла қолса, кирмайди. Мана энди Криштиану ҳам «тўқмоқ зарбидан» еган латини даволаш билан овора. «Ўзинг тилингдан илиндинг, болакай», дейдиган одам топиладими?

Португалия форварди ва сардори Криштану Рональду ота бўлганидан хабарингиз бор. Бу ҳақда сайтимизда ҳам эълон қилган эдик. Ўғлининг онаси ким эканлиги ҳамманинг бошини қотирарди. Сирли аёлни футболчидан ўзга ҳеч ким танимайди ва шунинг учун суррогат оналик ҳақида ҳам миш-миш тарқалганди. Футболчининг ўзи эса қалам, фотоаппарат ва диктофон усталаридан, яъни «сариқ матбуот» вакилларидан унинг шахсий ҳаётига аралашмаслик, ички ҳаётига бурун суқмасликни илтимос қилганди. Лекин ким ҳам унинг гапига қулоқ соларди. Ҳақиқий «сариқ» журналист бундай янгиликдан қандай қилиб нари юрсин?!

Шу кунларда Криштиану Роналду ўз мухлислари билан ажиб бир янгиликни ўртоқлашди. Футболчи ота бўлибди. Футболчи ушбу сенсацияли янгиликни Facebook социал тармоғидаги ўзининг саҳифасида эълон қилди.

«Катта қувонч ва ҳаяжон билан эълон қиламанки, яқинда ўғил боланинг отаси бўлдим. Боланинг онаси билан келишганимиздек, у ўз шахсини оммалаштиришни истамаяпти, ўғлим эса бевосита менинг эътиборимда бўлади. Бу томондан ҳеч қандай қўшимча ахборот беришни истамайман ва ҳаммадан шахсий ҳаётимни ҳурмат қилишларини сўрардим, ҳеч бўлмаганда, бундай шахсий масалаларда».

Жанубий Африка Республикасида футбол бўйича жаҳон чемпионати давом этмоқда. Бугунги кунда ҳамманинг эътибори асосан ўйин ва уларнинг натижаларига қаратилган бўлса-да, биз футбол атрофи ҳаётига, яъни ўйинчиларнинг энг соҳибжамол рафиқалари ва маъшуқалари ҳақида сўз юритмоқчимиз. Ахир атрофида гўзаллар парвона бўлганда янада юқорироқ натижаларни кўрсатишга ким ҳам интилмайди дейсиз. Улар орасида мундиални гуруҳ ўйинлариданоқ тарк этишга улгурган ўйинчиларнинг турмуш ўртоқлари ҳам бор. Бу уларнинг нақадар эътиборсизлигидан далолат берса керак. Ким билади «ёнингдан оққан сувнинг қадри йўқ» мақоли уларга ҳам қисман тааллуқлидир.

Елена Бонцанни

Швейцария терма жамоасининг ярим ҳимоячиси Валон Бехрамининг рафиқаси. Улар Римда танишиб қолишди, бу вақтда футболчи «Лацио» жамоаси учун тўп сурарди. Валон оқшом маросимларидан бирига келганида уларни таништириб қўйишди. Елена модель бўлиб ишлайди, лекин қатор буюртмаларга қарамай, эри билан Лондонга кўчишга рози бўлган.

Футбол бўйича жаҳон чемпионатининг гуруҳ ўйинлари якунига етиб, эндиликда ўйинда мағлуб жамоа бемалол жомадонларини йиғиб кетавериши мумкин бўлган палла бошланди. Аммо чемпионатнинг ўтган даврига назар ташласак, ижобий жиҳатлар билан бирга қатор нуқсонларга ҳам дилимизни хира қилиши тайин. Бундай кўнгилсизликларнинг асосийларидан бири – ҳакамларнинг кўплаб хатога йўл қўйишидир. Ўзбекистонлик ҳакамга нисбатан жиддий эътирозлар бўлмаса-да, бошқа «хуштак усталари» ҳам бундай натижа билан мақтана олмайдилар. Ди-жей Пиллигримнинг қўшиғидаги «Миллионлар ўйини»ни томоша қилиш учун унинг бошқа қўшиғидаги «Кўк чой»ни ичиб асабларни тинчлантиришга тўғри келмоқда. Эҳ, аттанг!

10. Харри Кьюэллнинг қизил карточкаси

Гана – Австралия ўйини энди қизғин тус ола бошлаганди. «Соккеруз» тез голни уриб, «қора юлдузлар»ни тўхтатишга шай туришганди. Кутилмаганда Жон Менса кучли зарб берди ва унинг йўлини Харри Кьюэлл тўсди. Тўп елкага тегди, атайлаб қўл билан ўйнашга ҳожат ҳам бўлмади. Аммо Роберто Розетти шу куни, «албатта, қизил карточка кўрсатаман», деб майдонга тушганми, дейман, огоҳлантирувчи сариқ карточкани излаб ўтиришни ўзига эп билмади ва дарҳол пенальти белгилаб, қизил карточкани кўрсатиб қўя қолди. Кьюэлл анча вақтгача ўзига келолмай, майдонни тарк этишни билмай юрди. Бироқ таниш мақолни бироз ўзгартириб айтадиган бўлсак: чиқарилган қизил карточка – отилган ўқ бўлди-қолди. Кейинчалик бу карточка учун айбни Люк Уилкшир ўзига олди.

Шу кунларда Жанубий Африка Республикасида футбол бўйича Жаҳон чемпионати бўлаётганидан бехабар одам борми орамизда? Антарктидада яшаётганлар бу саволга жавоб беришмаса ҳам бўлади. Қолганлар «хабардормиз» дейсизми? Бошқача бўлиши ҳам мумкин эмас. Хуллас, ушбу хабардорларнинг аксарияти Франция терма жамоаси Жаҳон чемпионатидаги сўнгги мағлубиятидан бир неча кун аввал ҳужумчи Николя Анелькадан «қуруқ» қолишига бироз қолганини ҳам билишадими? Албатта, Анелька сўнгги матчда ҳам айтарли ўйин кўрсатганича йўқ, лекин дунёнинг энг кучли терма жамоаларидан бирида мураббий билан ўйинчилар ўртасида жиддий келишмовчиликнинг бўлиши одамни ўйга солади. Ҳамма ўйга киришган бир пайтда биз жаҳон чемпионатлари тарихида аввал ҳам бундай ҳол бўлганми ёки йўқлигини излаб кўрдик ва ўнта шунга ўхшаш вазият ҳақида сўзлаб беришга қарор қилдик. Уларда ҳам турли спортдан йироқ сабаблар – фитна, допинг ва ахлоқсиз қилиқлари учун ўйинчилар ўз терма жамоаларидан четлатилган.

Ниҳоят, футбол ишқибозлари орзуқиб кутган дамлар бошланди – чарм тўпининг энг катта байрамида 5 минтақадан тўпланган 32 терма жамоа асосий соврин учун кураш олиб бормоқда. Ёқтирган жамоа ёки алоҳида ўйинчилар учун «касал» бўлишнинг қизиқарли томонлар билан бир қаторда салбий жиҳатлари ҳам бор, албатта. Мамлакатимиз вақти билан футбол кеч бошлангани ва тегишли вақтда ойнаи жаҳон орқали намойиш этилиши натижасида мухлислар уйқуга тўймаслиги ва, табиийки, эртаси куни меҳнат унумдорлиги пасайиши, танглик вазиятлари ва эҳтимолий жароҳатланишлар сонининг ортиши, спорт мухлисларининг энг ёқтирган ичимлиги – пиво ва кўпикли ичимликнинг доимий «ҳамроҳлари»ни истеъмол қилиш кўпайиши, бунинг натижасида ишқибозлар саломатлигининг ёмонлашиши кузатилади. Чемпионат пайтида атрофдагилар учун ортиқча шовқин одатга айланади, бу эса асаб ва эшитиш аъзолари касалликларининг ўсишига олиб келади. Бундан ташқари, электр энергияси сарфининг кўпайиши қазиб олинадиган ёнилғидан кўпроқ фойдаланишга сабаб бўлади. Футбол ўйинлари деярли ҳар куни бўлишини эътиборга олсак (ахир қисқа муддатга жуда кўп ўйинларни сиғдириш зарур-да), юқоридагиларнинг ҳаммасини бир неча бараварга кўпайтириш айни муддао. Буларнинг ҳаммасидан шундай хулоса қилиш мумкинки, кўнгилочар муассасалар ҳамда пиво, газак ва спорт буюмлари ишлаб чиқарувчилар ютуқда, иш берувчилар ва атроф муҳит эса яхшигина зарар кўради. Саралаш жараёнининг чўққиси – жаҳон чемпионатининг финал босқичи ҳақида талай китоб ва мақолалар ёзилган. Ўзини ҳурмат қиладиган ҳар бир нашр ва телеканал ўтиб бораётган воқеанинг деярли барча жабҳаларини кўп маротаба муҳокама қилиб бўлишди, бизни эса унинг бошқа жиҳати – экологик томони жалб қилди. Ушбу мақолани тайёрлашда ЖАР интернет-нашрлари бизга яқиндан ва жиддий ёрдам берди. Бунинг учун уларга алоҳида миннатдорчилик билдирмоқчимиз, ахир қадрдон юрти ҳақида ғамхўрлик қилиш фақат мақтов ва қўллаб-қувватлашга лойиқ.